• بصیرت در سنگر فرهنگیآخرین خبر با عنوان ، بصیرت در سنگر فرهنگی در 5 ساعت قبل منتشر شده است .
  • دوشنبه, ۱۵ آذر ۱۳۹۵
    »   کتابخانه, مقالات, یادداشت روز  »   کتاب تحقیق درباره اولین اربعین
    45 بازدید
    ۲۶ آبان ۱۳۹۵ , ساعت ۲۳:۵۱

    کتاب تحقیق درباره اولین اربعین

    کتاب تحقیق درباره اولین اربعین

    بررسی کتاب شهید آیه الله قاضی طباطبائی مورخی محقق است و کتاب گرانبهای [تحقیق درباره اربعین] این شخصیت ناشناخته بیانگراین حقیقت است. دراین کتاب شهید بزرگوار با پژوهشهائی که میان مورخان کمتر دیده می شود به بحث در مورداولین اربعین حضرت امام حسین[ ع] پرداخته است و بادلائلی محکم و روداسیران اهل بیت به کربلا را در همان اربعین نخست ثابت می کند. برای اثبات این منظور دلائلی را ملاک قرار می دهد که کم نظیراست. ما دراین مقاله به برخی از ویژگیهای این کتاب اشاره می کنیم:

    ۱ وقایع تاریخی دراین کتاب از کتب معتبر نقل می شود و به آنها ارج می دهد چنانکه خود در مقدمه چاپ دوم چنین می گوید: [لازم می دانم دراین پیشگفتار طبع دوم کتاب به عموم ارباب دانش و اصحاب بینش اعلام واعلان نمایم که بنای نگارنده دراین کتاب به نقل از کتب معتبره شیعه و سستی بوده و تحقیق در نوشته های تاریخی آنان است و بیشتر تلاش گشته که نقل از کتب ضعیفه خودداری شود].

    [لازم می دانم دراین پیشگفتار طبع دوم کتاب به عموم ارباب دانش و اصحاب بینش اعلام واعلان نمایم که بنای نگارنده دراین کتاب به نقل از کتب معتبره شیعه و سنی بوده و تحقیق در نوشته های تاریخی آنان است و بیشتر تلاش گشته که نقل از کتب ضعیفه خودداری شود].

    در حالیکه بسیاری از مورخان را می بینیم که در نقل رخدادها و جریانها بدین نکته توجه نمی کنند و تنها حوادث را بازگو کنند بی آنکه به راستی و درستی آن نظری داشته باشند.

    ۲ نگارنده در نقل حوادث تاریخی به ناقل نیز توجه دارد و سخن همه روایتگران را معیار قرار نمی دهد بلکه براین عقیده است که هر چه ناقل ازایمان و تقوای کامل تری برخوردار باشد سخنش نیزارزش بیشتری دارد.ازاینرو سخن محدث نوری را درباره لهوف می آورد که در آن باره چنین نظر داده است:

    لهوف خالی از تحقیق است و در دوره جوانی سید نوشته شده است و نظریه سید بن طاووس مبنی براینکه خاندان پیامبر دراربعین ۶۱ بزیارت کربلا آمدند درست نیست.

    شهید قاضی این نظر را درباره سید و لهوف درس نمی داند و می گوید:

    [سید به استواری و نفاست کتاب لهوف در دیگر تالیفاتش اشاره کرده است واگر در کتاب اشکالی بود به یقین آن آن رااصلاح می کرد. پس این سخن که در جوانی نگارش یافته و خالی از شیوه های تحقیق در تاریخ است نادرست می باشد].

    ۳مولف کتاب شهرت و افکار عمومی شیعه در طول تاریخ راارج فراوانی می نهد.ازاینرو سخن کسانی که بازگشت خاندان حضرت امام حسین[ ع] رااربعین نخست منکر شدند با دلائلی پاسخ می گوید و چنین می نگارد:

    [یکی از بزرگان که تبع خطا رفت جمعی دیگر نیز به تبع وی پیرواز خواهند شد در صورتیکه مشهور میان علمای امامیه آن است که سر مبارک سیدالشهداء[ ع] راامام سجاد (ع) پس از چهل روزاز شهادت در روز اربعین اول آورده و به جسداطیب واطهرش در کربلا ملحق فرموده است ولی چون بعداز هزار سال بعضی شبهات بوسیله یکی از بزرگان مانند علامه محدث نوری[ ره] دراذهان قوت پیدا می کند آنچه مشهوراست و افکار عمومی شیعه بر آن متوجه است از آن سرفنظر می شود حتی بمقام انکار آمده و تکذیب می کنند و چون بامقیاس زمانهای خودشان اندازه گیری کرده اند و لذااز محالات شمرده اند].

    ۴نویسنده حوادث را با شرائط و جریانات مناسب زمان آن حادثه می سنجد و ازاین رهگذر به درستی یا نادرستی نظری راه می یابد.ازاین رو این نظر را که[ یزیداسبران اهل بیت را یکسال در شام نگاه داشت] مردود می داند و می گوید:

    [مدت بسیار کمی نگذشته بود و هنوزاسراء خاندان نبوت در شام بودند که از هر طرف بلاداسلامی بغض و عداوت بر یزید قلوب را پر کرده و لعن و دشنام وی بر زبانها جاری گردید و عموم مسلمین یا نظر بغض و عداوت به وی نگریستند و تمامی مردم ازاشخاص نیک و بداو را دشمن داشتند و یزید به عمل ناهنجار و شنیع خود پی برده ودر باطن ازاین زیاد خوشدل و موردانعام و جایزه خود قرار داده ولی در ظاهراز وی و از عمل وی در قتل امام حسین اظهار نارضایتی می کرد که بلکه از انزجار و تنفرافکار عمومی علیه خود کاسته و جلوگیری نماید

    سپس چنین می گوید: [ وازاین جهت بود که ذکر شد دیگر نمی توانست اسراء خاندان رسالت را بیشتر در شام نگهدار و مدت یکماه و یا نظر به حدسیات اشخاص تا یکسال در آنجا آنها را توقف دهد] ۲

    ۵شهید قاضی برای اثبات رویدادها از شواهد مسلم استفاده می کند. مثلا برای اینکه ثابت کند که اهل بیت مسیر شام و کوف را در ۱۲ روز پیموده اند و مدت بیشتری برای پیمودن این مسیر لازم نیست به سفرها و واقعیتهای تاریخی که بی تردید در آن زمان تحقق یافته است استناد می کند. و نمونه می دهد

    [در زمان خلافت عثمان هنگامیکه حاکم ستمکار کوفه سعید بن عاص اموی از شهر بیرون می رود. مردم کوفه به برخی از یاران امام علی[ ع] ( همانند کمیل و مالک اشتر) پیام می دهند که یکی از یاران را بفرستید و دراین زمان مالک اشتر خود را در ۱۲ یا ۱۰ روز به کوفه می رساند و در آنجا بر ضد سعید سخنرانی نموده و مردم هنگامیکه متوجه می شوید که حاکم کوفه بازگشته است او را به کوفه راه نمی دهند]

    ۶از آراء مورخان آشنا با شیوه و خط فکری خاندان رسالت وامامت و کتب و نوشته های آنان گر چه اهل سنت باشنداستفاده می کند.

    در مورد حدوداقامت حضرت زینت[ س] در کوفه و شام که در برخی از کتب تاریخی ۱۸ ماه و در کوفه یک ماه ذکر شده است چون این قول سند و مدرک موثقی ندارد. مولف به عبارت و گفته[ عبیدلی] تکیه می کند: که حضرت زینب در همان سال ۶۱از شام بازگشته اند و در ماه رجب همان سال در مدینه بوده اند وآن حضرت رااز آنجا به مصر برده اند چنانچه میان امامیه مشهوراست که اسیران اهل بیت دراربعین اول سال ۶۱ هجری به کربلا آمده اند و جز دراین تاریخ دیگر به کربلا بازنگشته اند و زینب [س] پس از ۱۱ ماه و ۱۵ روز دارفانی را وداع می گوید. سپس شهید قاضی برای تائید[ عبیدلی] و درستی نظرش زندگی وی را شرح می دهد

    ۷ دیگراز ویژگیهای کتاب این است که برای اثبات سخن یک راوی در رابطه با واقعه ای تاریخی دلائل گوناگونی می آورداز کتب تاریخی و روایتی. مثلا در رابطه با مدفن حضرت زینب[ ع] چنین می گوید:

    [ ولی به دفن شدن آن صدیقه صغری در مصر عالم نسابه عبیدلی در کتابش که قدیمترین مدرک است تصریح کرده واین عسا کرد مشقی در تاریخ کبیر واین طولون دمشقی دررساله زینبیه شعرانی در لواقح الانوار و شیخ محمد صبان دراسعاف الراغبین و شبلنجی در نورالابصار و شبراوی درالاتحاف و شیخ حسن عدوی در مشارق الانوار و مناوی در طبقات و سیوطی در رساله زینیه واجمهوری در رساله مسلسل عاشورا و زینب فواز درالدرالمنثور. واز مشاهیر متاخرین ازاهل تتبع واطلاع فرید و جدی و دیگران تصریح کرده اند]. ۴

    ۸ مولف برای مشخص کردن محل وقوع یک حادثه تاریخی که در مورد آن اقوال زیادی است و هر کس محل آن حادثه را در مکانی می داند یک یک آن محلها و خصوصیات و روایاتی که آن محل را به عنوان مکان وقوع حادثه بیان نموده اند بررسی می کند. به عنوان نمونه: در حل دفن حضرت زینب کبری[ س] اختلاف شده است و سه قول دراین مسئله است که هر کدام را شهید قاضی به نحو کامل بررسی نموده است.

    ۹ شهید قاضی در بررسی حادثه تاریخی ازاحادیث معتبراز هر جهت و احادیثی که در کتب مختلف بازگو شده است و با واقعیتهای تاریخی تطابق دارد بهره فراوانی گرفته است. در مورد گریه زمین برامام حسین[ ع] به روایات استناد می کند که:

    زراه بن اعین ازامام صادق[ ع] نقل کرده است. یااز کتاب کامل الزیاره می آورد که آسمان و زمین و ملائکه و آفتاب تا چهل روز بر حضرت بر سیدالشهداء گریستند.

    ۱۰ و در بررسی روایات از قواعدادبی و معانی دقیق کلمات استفاده می کند

    بنمونه ذیل توجه کنید.

    [ شیخ طوسی در تهذیب علائم مومن را پنج تا می شمارد یکی از آنها زیارت اربعین است که عده ای آن را به زیارت ۴۰ برادر مومن تفسیر نموده اند ولی قرینه ای ابدااین معنی را مساعدت نمی کند و[ ال] در کلمه الاربعین برای عهداست که اشاره بهمان اربعین سیدالشهداء است].

    ۱۱ صحت و عدم صحت جریانی را با روش عملی ائمه می سنجد و روش عملی ائمه را منشا برای برخی از کارهای شیعیان می داند مثلا در حادثه کربلا از روز عاشورا یعنی روز شهادت امام حسین و یارانش تا چهل روز خاندان پیامبر مرتب عزداری کردند و روز چهلم بر سر قبرامام حسین [ ع] سوگواری کردند واین رسم میان مردم از همان آداب گرفته شده است.

    ۱۲ مولف احادیث معتبر و واقعه های تاریخی صحیح را برابراحادیث و واقعه های مجهول می نهد واین از روشهای بسیار شایسته مولف محق است در بررسی حوادث تاریخی.

    ۱۳ مولف برای قابل اعتماد بودن یک کتاب واینکه این کتاب ازاین مولف است شهادت دو نفر عادل را البته شهادتی که از نظر شرع قابل قبول است – کافی می داند و نتیجتا نقل از آن کتاب واستناد آن را بشخصی که دو عادل کتاب را به او نسبت داده اند بی اشکال می داند مشروط بر آنکه شهادت عدلین مستند بحس باشد نه حدس وازباب اجتهاد و نظر. ازاینرو نسبت کتاب فقه الرضا را به امام رضا[ ع] نمی پذیرد زیرا کسانیکه شهادت داده اند که این کتاب ازامام هشتم است چون براساس رای واجتهاد (حدس ) بوده است درس نمی داند.اینها پاره ای از مسائل لازم بود که مولف کتاب[ تحقیق درباره اول اربعین] آنها را به کار برده است. امید که ره آموز محققان و نویسندگان باشد.

    —————————————-

    پاورقی

    ۱٫ تحقیق درباره اربعین چاپ دوم ص ۱۱٫

    ۲٫ همانجا ص ۴٫

    ۳و۴و۵٫ همان کتاب ص ۳۰ و ۳۱٫

    ۶٫ همان کتاب. ص ۵۵ – ۵۸٫

    ۷٫ همان کتاب. ص ۹۴٫

    بیت الزهرا(س)

    بیت الزهراء (س) اندیمشک کتابخانه  , مقالات  , یادداشت روز

    آینده و دورنمای هر کشوری در گروی طرز فکر نخبگان آن کشور است؛ این گفته در مورد کشور ما هم طبعاً صادق است. استکبار جهانی می‌خواهند تا نخبگان و دانشگاهیان کشورهایی مثل ایران را با لطایف الحیل خود، به سود...
    درباره نحوه شهادت امام رضا (ع)، بيشتر عالمان شيعه و همچنين تعداد زيادي از علماي اهل سنت، قائل هستند كه آن حضرت مسموم و شهيد شده است. البته درباره عامل شهادت امام هشتم، اختلاف‌نظرهايي وجود دارد؛ اما قول مشهور اين...
    ولادت امام حسن (ع ) در شب نیمه ماه رمضان سال سوّم هجرت در مدینه تولد یافت . وى نخستین پسرى بود كه خداوند متعال به خانواده على و فاطمه عنایت كرد. رسول اكرم (ص ) بلافاصله پس از ولادتش ،...
    كنيه حضرت محمد (ص): ابوالقاسم و ابوابراهيم. القاب حضرت محمد (ص): رسول اللّه، نبى اللّه، مصطفى، محمود، امين، امّى، خاتم، مزّمل، مدّثر، نذير، بشير، مبين، كريم، نور، رحمت، نعمت، شاهد، مبشّر، منذر، مذكّر، يس، طه‏ و... منصب حضرت محمد (ص): آخرين پيامبر...

    پاسخ دهید

    Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

    گالری تصاویر
  • آخرین ارسال های سایت

  • نظرسنجی

    نظر شما در مورد عملکرد سایت بیت الزهراء (س) ؟

    View Results

    Loading ... Loading ...