• زندگی با قرآن/ معرفی کتابآخرین خبر با عنوان ، زندگی با قرآن/ معرفی کتاب در 51 دقیقه قبل منتشر شده است .
  • چهارشنبه, ۲۹ دی ۱۳۹۵
    »   اهل بیت (س)  »   نخستین سوگوارى ها پس از عاشورا
    83 بازدید
    ۴ مهر ۱۳۹۵ , ساعت ۱۹:۳۱

    نخستین سوگوارى ها پس از عاشورا

    نخستین سوگوارى ها پس از عاشورا

    بنابر گواهى نخستین اسناد مكتوب عاشورا، عزادارى اهل سنت و شیعیان همزمان و پس از حادثه عاشورا به وقوع پیوست. طبرى داستان عبور خاندان امام حسین توسط لشكریان یزید از مسیر قتلگاه را یادآور شده و ذكر مصیبت حسین (علیه السلام) را كه توسط خواهرش زینب هنگام دیدن پیكر غرقه به خون و بى سر برادر بر زبان آورده شده است،

    بنابر گواهى نخستین اسناد مکتوب عاشورا، عزادارى اهل سنت و شیعیان همزمان و پس از حادثه عاشورا به وقوع پیوست. طبرى داستان عبور خاندان امام حسین توسط لشکریان یزید از مسیر قتلگاه را یادآور شده و ذکر مصیبت حسین (علیه السلام) را که توسط خواهرش زینب هنگام دیدن پیکر غرقه به خون و بى سر برادر بر زبان آورده شده است، این گونه گزارش مى کند: «یا محمداه، یا محمداه! درود فرشتگان آسمان بر تو! این حسین است که در بیابان افتاده، با خون خود آغشته گردیده، اعضایش قطعه قطعه شده. یا محمداه! دخترانت اسیر شده اند و اولادت از دم تیغ گذرانده شده اند که بر پیکرشان باد می وزد…» وى در ادامه مى افزاید: «با این جملات و کلماتى که زینب ادا کرد، همه حاضران و دوست و دشمن اشک ریختند.»۱ طبرى همچنین از عزادارى در منزل یکى از دشمنان معروف امام حسین (علیه السلام) به نام خولى بن یزید ازدى یاد مى کند که سر امام را از عمرسعد تحویل گرفت و براى بشارت به عبیدالله بن زیاد و گرفتن پاداش، پیش از دیگران به سوى کوفه حرکت کرد و پس از آنکه با درِ بسته دارالاماره مواجه شد، به خانه برگشت و سر مبارک را در تنور یا صندوقچه اى پنهان داشت. زن حضرمیّه او پس از اطلاع، شروع به ناله و فریاد نمود، براى مظلومیت امام حسین و حادثه عاشورا سخت گریست و منزل او را ترک گفت.۲

    سوگوارى سیدالشهدا و سایر قربانیان کربلا با انتقال بازماندگان حادثه به شام، بدان سرزمین منتقل شد و محفل جشن و شادمانى یزید را به مجلس عزا تبدیل کرد. یزید پس از ورود اهل بیت پیامبر (علیهم السلام)، سر امام حسین را در طشتى در مقابل نهاد و لب و دندان آن حضرت را به چوب بست و اشعارى را، که نشانگر مستى او در رضایت از انتقام کشته گان بدر و احد بود، بر زبان راند. مردى از اهل بیت، که اتفاقاً از اصحاب پیامبر بود، تاب نیاورد و خطاب به یزید گفت: «آیا با نى بر لب و دندان حسین مى زنى؟ تو همانا چوبت را بر جایى مى زنى که من خود دیدم پیامبر آن را مى بوسید. اى یزید! تو در روز قیامت محشور خواهى شد و ابن زیاد شفیعت خواهد بود و این سر مبارک در روز قیامت از راه مى رسد در حالى که محمد (صلّى الله علیه وآله) او را شفاعت مى کند…»۳

     

     

    عزادارى خاندان یزید

    یزید که پس از ارتکاب جنابت کربلا همچنان بر تداوم خط جاهلى و ستم بیشتر اصرار می ورزید و با بازماندگان عاشورا با کمال پستى و دنائت رفتار مى کرد، سرانجام در اثر فعالیت هاى تبلیغى حضرت زینب و امام زین العابدین(علیهما السلام) و تنفر روزافزون مردم، چهره نادم به خود گرفت و اجازه داد تا اطرافیان قدرى آزادى بیان یافته، احساسات خود را ابراز دارند که از جمله آنان، گریه و سوگوارى حرمسراى یزید است: «هنگامى که اهل بیت وارد منزل یزید شدند، هیچ زن و دخترى از خاندان یزید باقى نماند مگر آنکه نزد اهل بیت آمدند و به سوگوارى پرداختند.»۴

    طبرى همچنین از عزادارى در منزل یکى از دشمنان معروف امام حسین (علیه السلام) به نام خولى بن یزید ازدى یاد مى کند که سر امام را از عمرسعد تحویل گرفت و براى بشارت به عبیدالله بن زیاد و گرفتن پاداش، پیش از دیگران به سوى کوفه حرکت کرد و پس از آنکه با درِ بسته دارالاماره مواجه شد، به خانه برگشت و سر مبارک را در تنور یا صندوقچه اى پنهان داشت. زن حضرمیّه او پس از اطلاع، شروع به ناله و فریاد نمود، براى مظلومیت امام حسین و حادثه عاشورا سخت گریست و منزل او را ترک گفت

     

    شاعران و سروده هاى عاشورایى

    نوحه، محرم، حضرت عباس

    با همه سوگوارى هاى اولیه که عمدتاً با حضور اهل بیت امام حسین (علیه السلام) و یا با مشاهده سر بریده آن حضرت انجام مى گرفت، یادکرد عاشورا و عزادارى آن حضرت پس از حوادث مرتبط با عاشورا و بازگشت اهل بیت پیامبر (علیهم السلام) به مدینه از طریق شعر و سوگ سروده هاى شاعران، از جمله شعراى شناخته شده یا گمنام، ادامه یافت.

    از کسانى که پس از ورود اهل بیت (علیهم السلام) به شام تحت تأثیر مظلومیت شهداى کربلا، به ویژه امام حسین (علیه السلام)، قرار گرفت، خالد بن معدان است که از جمله بزرگان تابعان در نزد اهل سنت به شمار مى رود. وى به محض مشاهده کاروان حسین در شام، که پیشاپیش اسیران، سرهاى بریده، بخصوص سر مبارک امام حسین (علیه السلام) حرکت داده مى شدند، به شدت سوگناک گردید، به گونه اى که از شدّت اندوه مدت یک ماه از مردم کناره گیرى کرد و در حیرت و ماتم فرو رفت.

    سلیمان بن قته، یکى از افراد بنى تمیم که پس از عمرى در اعتقاد به تسنن، به بنى هاشم و تشیع گروید، پس از حادثه عاشورا، سه بار به کربلا آمد و با مشاهده اوضاع کربلا پس از شهادت امام حسین و یارانش و دیدن صحنه هاى مختلف جنایت هواداران یزید و فداکارى و جانفشانى یاران امام حسین (علیه السلام)، اشعار زیر را در مرثیه سیدالشهدا سرود:

     

    مـــررت علــــى ابیــات آل محمد

     

    فلــم اوهــــا لعـهـدها یوم حلت

    الم تر ان الشمس اضحت مریضه

     

    لفقــد الحسیـن و البلاد اقسرت

     و کـــانـــوا رجــــــاء ثـــم صـــاروا

     

     لقــد عظـمـت تلـک الرزایا و جلّت

    أتســألنـا قیس فنعطــى فقیرها

     

    و تقـتـلــنا قیس اذا افــعـــل زلت

     و عـنـد غــنـــى قطـره من دمائنا

     

    سنــطـلــها یــومـاً بها حیث حلت

     فلا تُتبــعِـــد اللــّه الـدیار و اهلهـا

     

    و ان اصبحت منهم برغمى تخلت

    فــان قتیــل الطف من آل هاشم

     

    اذل رقــاب الـمــسلــمــیـن فذلت 

     


     

    پس از ندامت یزید و مجبور شدن وى به بازگرداندن اهل بیت (علیهم السلام) به مدینه، مجالس متعدد روضه خوانى و عزادارى در شام و در مسیر شام به کربلا و مدینه و سپس هنگام ورود آنان به مدینه برگزار شد. این مجالس هرچند به طور عمده از سوى بازماندگان قربانیان عاشورا و شیعیان برپا مى گردید، اما در آن ها شمارى از اهل سنت شرکت مى نمودند و براى خاندان پیامبر، به ویژه فرزندان آن حضرت، سراشک غم مى ریختند.


     

    پی نوشت ها:

    (۱) – تاریخ الطبرى، ابوجعفر محمدبن جریر طبرى، ج ۵، تحقیق ابوالفضل ابراهیم، بیروت، درالتراث، ص ۴۵۶ / ص ۴۵۵٫

    (۲) – تاریخ الطبرى، ابوجعفر محمدبن جریر طبرى، ج ۵، تحقیق ابوالفضل ابراهیم، بیروت، درالتراث، ص ۴۵۶ / ص ۴۵۵٫

    (۳) – همان، ص ۴۶۵ و ۴۶۴ / العقد الفرید، ج ۴، ص ۳۵۸٫

    (۴) – همان، ص ۴۶۵ و ۴۶۴ / العقد الفرید، ج ۴، ص ۳۵۸٫

    (۵) – ابوالفرج الاصفهانى، مقاتل الطالبین، قم، منشورات الشریف الرضى، ۱۴۱۶، ص ۱۲٫

    منبع: عزادارى امام حسین علیه السلام در میان اهل سنّت، عبدالمجید ناصرى

    بیت الزهرا(س)

    بیت الزهراء (س) اندیمشک اهل بیت (س)

    اباصلت هروی که بود؟! عبدالسلام بن صالح مشهور به خواجه اباصلت هِرَوی از یاران نزدیک امام رضا(علیه السلام) و از محدثان و متکلمان عصر خود بوده است. اباصلت، پس از ورود امام رضا(علیه السلام) به خراسان به این ناحیه آمد و ملازم...
    مقام حضرت معصومه (سلام الله علیها) یکی از کسانی که مقام شفاعت را داراست؛ حضرت فاطمه ی معصومه (سلام الله علیها) است؛ ولی فرقه ضاله وهابیت که منکر شفاعت غیر خدا هستند و آن را شرک می دانند (در حالی که...
    بى ترديد، بارگاه و حرم الهى كريمه اهل بيت(عليهم السلام) فاطمه معصومه(س) اصلى ترين سبب رونق واعتبار ديرينه اين ديار و ساكنان آن بوده و هست. كريمه مهمان نوازى كه از سفره روحانيت و كرامتش مشتاقان و دردمندان به بهره...
    طبق آموزه های وحیانی ما یکی از راههای مهمّ تقرب به خداوند دوستی و محبّت اهل بیت علیهم السلام و فرزندان آن بزرگواران است. در آیه 23 سوره شوری خداوند می فرماید: "پیامبر به مردم بگو من از شما درخواست هیچ...

    بیت الزهراء (س) اندیمشک

    یکی از مواردی که در زندگی ما به عنوان یک مسلمان کمتر بدان توجه می شود تلاوت قرآن و اثرات انس با قرآن به عنوان کتاب دینی ما و تعمق در آیات آن است. این در حالی است که خداوند...
    جواب: شک در اقوال و افعال نماز نافله همان حکم شک در اقوال و افعال نماز فریضه را دارد، یعنی اگر از محل آن تجاوز نکرده است، به آن اعتنا می شود و اگر از محل انجام آن تجاوز کرده...
    دکتر حسن اکبری، محقق طب اسلامی ایرانی با اشاره به اینکه انگور دارای مقدار زیادی پتاس و مواد دیگر مثل آهن، ید، منگنز، کلر، فسفر و سیلیس است، گفت: این میوه دارای مقدار زیادی قند، تانن و اسید تارتاریک و...
    اگر عقل را به كار گيرند، و به مطالعه حقايق تن دهند، و پس از درك و دريافت واقعيات معنوى، تسليم حوزه دين شده و قدم در عرصه پذيرش، سپس طاعت و بندگى نهند، آثار اين پذيرش عقلى، و اطاعت...

    پاسخ دهید

    Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.